Қазақстан ММА тарихы

Қазақстанның ММА аралас жауынгерлік жекпе-жек Федерациясы (бұдан әрі – Федерация) Қазақстан Республикасында мемлекеттік тізілімде тіркелген – ММА АРАЛАС ЖАУЫНГЕРЛІК ЖЕКПЕ-ЖЕК (MMA Mixed Martial Arts) спорт түрін дамытады.

MMA (ағылшын тілінен Mixed Martial Arts) – нақты шайқаста түрлі техника, мектеп және жауынгерлік өнер элементтерін ең тиімді етіп біріктіретін әмбебап спорт болып табылады.

2013 жылдың 26 маусымындада Қазақстан Республикасындағы ресми спорт түрі деп танылды.

Федерация 6 ҚР чемпионатын, 4 Қазақстан Кубогын, Азия чемпионатының көшбасшысы ретінде ММА әуесқойлар арасында 3 Азия чемпионатын (Қазақстан, Тәжікстан, Оңтүстік Корея) өткізді. Сонымен қатар, Федерация «BATTLE OF NOMADS» 10 кәсіби халықаралық турнир өткізді. Қазақстан алты жыл бойы әуесқой ММА-да Азия құрлығындағы көш басып, әлемдегі ең мықты елдердің бірі болып табылады.

WMAMAA және IMMAF халықаралық ұйымдарының нұсқалары бойынша ММА бойынша  Қазақстанның Ұлттық құрамасы Азиядағы топтық есепте бірінші орында. Құрама 2014 жылы (Астана, Қазақстан), 2015 жылы (Худжанд, Тәжікстан), 2016 жылы (Хвасун, Оңтүстік Корея), 2017 жылы (Сингапур) Азия чемпионатына қатысып, Қазақстан қоржынына 15 алтын, 6 күміс және 5 қола жүлде әкелді.

Қазақстан ұлттық құрама командасы WMMAA және IMMAF халықаралық ұйымдарының әлем чемпионаттарында 2013 жылы (Санкт-Петербург, Ресей), 2014 жылы (Минск, Беларусь), 2015 жылы (Прага, Чехия), 2016 жылы (Макао, Қытай) және 2017 (Манама, Бахрейн Корольдігі), жалпы алғанда 2 алтын, 13 күміс және 8 қола медаль жеңіп алды.

Қазақстан ММА бойынша Әлем кубогының күміс жүлдегері (2013, Баку, Әзірбайжан).

ММА-ның танымалдылығы әлемде де, Қазақстанда да белсенді өсіп келеді. Біздің елімізде жауынгерлік өнердің әлемдік элитасын құруға үлкен әлеуеті бар Республикада аралас стильдегі жекпе-жекке қатысатын көптеген клубтар күннен күнге көбейіп жатыр.

1991 жылдан бері балуандар, боксшылар, дзюдошылар, таеквондошылар Олимпиада ойындарында Қазақстан жеңіп алған медальдардың жартысынан астамы әкелді! Олимпиадалық емес спорт түрлерінен – ​​қазақша күрес, джиу-джитсу, муай-тай, кикбоксинг, жауынгерлік және спорттық самбо, қол күрес, карате, ушу-саньда, грэпплинг және тағы басқа спорт тұрлерінен егеменді Қазақстанға көп жүлде әкеледі. Қазақстандық жекпе-жек спорт түрлерімен айналысатын спортшылар өздерінің елін абыроймен ММА бойынша халықаралық аренада өз ісін қалдыруға мүмкіндік алды. Осылайша, Қазақстан алғашқы нақты қадамдар мен табыстарды жасады. Қазақстанның ММА Федерациясы аралас жекпе-жектің жүйелі дамуын, Қазақстандағы спорт ретінде алғашқы қоғамдық спорт ұйымы құрылды. Мемлекеттік аккредитацияға сәйкес Федерация Қазақстан Республикасының атынан халықаралық жарыстарға және ұйымдарға қатысуға, аралас жекпе-жектің республикалық және халықаралық жарыстарын өткізуге құқылы. Қазақстан өзінің спортшыларына ең беделді әлемдік деңгейдегі жарыстарға қатысуға жол ашты. 2013 жылдың мамыр айында Федерация құрған Қазақстан құрамасы алғаш рет Тәжікстан астанасында – Душанбеде өткен ерлер арасында әлем кубогының алғашқы кезеңіне қатысты. 2013 жылдың 26 ​​шілдесі ММА АРАЛАС ЖАУЫНГЕРЛІК ЖЕКПЕ-ЖЕК (MMA Mixed Martial Arts) ресми спорт деп танылды және Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Спорт Регистріне енгізілді.

2013 жылдың 25 тамызында Федерациямен астаналық «Дәулет» спорт кешеніндегі алғашқы ММА Чемпионаты өткізілді. 65 келіге дейінгі салмақта Қазақстан чемпионы Ақтөбе облысының спортшысы Сергей Морозов болды. Қарағандылық Дмитрий Ермолаев 70 келі салмақ дәрежесінде жеңді. 77 келіге дейінгі салмақта Қарағандыдан келген спортшы Рашид Дагаев жеңіске жетті. 84 келіге дейінгі салмақта Ақмола облысының өкілі Кириля Якимович чемпион атанды. 93 келіге дейінгі салмақта Ақтөбе спортшысы Евгений Макшанцев жеңіске жетті. Салмағы 93 кг-дан асатын қарағандылық Сергей Зубков ММА чемпионы атанды.

Санкт-Петербургте өткен түнғыш әлем чемпионатында (38 қатысушы ел) Қазақстан 2-ші орынға ие болды! Санкт-Петербургтің Мұз сарайында өткен ММА бойынша әлем чемпионаты бүкіл әлем бойынша көрсетілді, миллиондаған көрермендер әлем чемпионы атанған Шавқат Рахмоновты осы атақтың ең жас иегері ретінде көрді.

Әлем чемпионатының финалистері Джеф Монсон, Сатоши Ишии, Андрей Семенов, Константин Глухов сияқты ММА жұлдыздарымен бірге бір сахнада күресуге мүмкіндік алды.

2013 жылғы 14 желтоқсанда Әзірбайжан астанасы Баку қаласында ММА аралас жекпе-жектің Бірінші Әлем Кубогының финалы өтті. 2013 жылы түрлі елдерде өткен бес кезеңнен кейін ММА-да әлемдегі ең мықты командалар Бакуда жиналды. Жарыс ережесіне сәйкес екі кезеңдік схемада өткізілді: жеке сынақтар мен кубок финалы.

Жеке біріншілік өз салмақ категориялары бойынша үздік анықтауға мүмкіндік берді. Бірінші кезеңде қазақстандықтар 1 алтын – Рашид Дагаев (Қарағанды), 2 күміс – Ермолаев Дмитрий (Қарағанды) және Малаев Рустам (Астана), 1 қола – Егембердиев Евгений (Тараз) жеңіп алып, ұпайдық есепте Әлем кубогының финалына өтуге мүмкіндік алды.

Нәтижесінде, Бакудегі ең ірі спорт алаңында 5 мыңнан астам көрерменнің қатысуымен финалда Қазақстан мен Ресейдің ұлттық құрама командалары өнер көрсетті. 3: 2 есебімен минималды артықшылығы бар драмалық шайқаста ресейлік команда әлем чемпионатын жеңімпазы атанды. Ұлттық құрама өз жеңістерін Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне арнады. MMA әлем кубогы Қазақстандағы ММА-ны танудың бірінші жылында ұлттық құраманың өнер көрсетудің логикалық және сенімді нәтижесі болды.

2014 жылдың мамыр айында Астана қаласында алғашқы Азия чемпионаты өтті. Сонымен қатар «BATTLE OF NOMADS» халықаралық кәсіпқой турнирі өтті. Іс-шараның құрметті қонақ ретінде аңызға айналған аралас спортшы Федор Емеляненко, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің мүшелері болды.

2014 жылы Қазақстан MMA-ның ең серпінді және тиімді дамып келе жатқан елі болып танылды және бүгінгі күні Азия дивизионының сөзсіз көшбасшысы болып табылады.

«Аралас жауынгерлік жекпе-жек ММА» спорт ережесіне сәйкес, 2017 жылы жарыстарға алғаш рет әйелдер қабылданды. Әйелдер арасындағы алғашқы жекпе-жектер Қарағанды қаласында өткен ММА-ның Қазақстан чемпионатында өтті. Сол жылы ММА-да Қазақстан құрамасының мүшесі Аян Турсын Азия чемпионатының вице-чемпионы (Сингапур) және әлем чемпионатының қола жүлдегері (Манама, Бахрейн) атанды.

2018 жылы 16-17 жастағы жасөспірімдер облыстық және республикалық жарыстарға жіберілді. Бұл шешім жас спортшылардың үлкен әлеуетіне және ұлттық құрамаға кіруге дайындыққа байланысты болды. Алғаш рет Астана қаласында өткен ММА-да VI Қазақстан Чемпионатында жасөсіпірімдер арасында ресми түрде алғашқы жарыстар өтті.